De heerlijkheden van Willem van Willem van Oranje

Titel "De heerlijkheden van Willem van Willem van Oranje", in: Spieghel Historiael. Weesp: Fibula- van Dishoek, jrg 19, nr 4, april 1984, pp. 187-194. ill.  
Auteur Bos-Rops, J.A.M.Y.
Jaar van uitgave 1984
Citaat "Na de Pacificatie van Gent werd de beslaglegging op Oranjes goederen opgeheven (8 november 1577), maar door de aanwezigheid van Spaanse troepen in de zuidelijke Nederlanden was het erg moeilijk de goederen daar weer in bezit te nemen. Uit de meeste van zijn Zuidnederlandse goederen heeft Willem tijdens zijn leven geen inkomsten meer kunnen genieten. Ter compensatie van de hierdoor ontstane verliezen en van de vele kosten die hij voor het financieren van de strijd tegen de Spanjaarden had gemaakt, werden hem door de Staten van de verschillende gewesten allerlei goe­deren toegekend. De Staten-Generaal schonken hem in 1578, ter gelegenheid van de doop van zijn dochter Catharina Belgica, het graafschap Lingen, dat in het verleden al tot het bezit van Maximi­liaan van Egmond had behoord, maar in 1551 door Anna van Egmond weer aan Karel v was overgedragen. Aangezien Lingen in 1578 in Spaanse handen was en de Staten van Overijssel weigerden Willem van Oranje hiermee te belenen, had deze schenking weinig effect. De Staten van Vlaanderen schonken Willem het graafschap Aalst en de heerlijkheid Hontenisse, met de baro­nie van Sint-Jansteen en de polders Ossenisse en Hengstdijk (1582). Van de Staten van Brabant ontving hij de abdijgoederen van Affligem (1582), het markizaat van Bergen op Zoom (1583) en de heerlijkheid van de vesting Willemstad, die in 1583 op Willems bevel was gebouwd. In Zeeland ten slotte verwierf hij het markizaat van Veere en Vlissingen, met Sandenburg, Domburg en Sand-dijk. Dit gebied, dat na de dood van de laatste markies Maximiliaan van Bourgondië (1558) lan­ge tijd door curatoren was beheerd, was in 1567 gekocht door Filips II. Sinds de Opstand was het door de Staten van Zeeland als koninklijk domein bestuurd. Toen een openbare verkoop in 1580 protesten opleverde, werd het markizaat in 1581 door Willem van Oranje gekocht: de koopsom (150 000 gulden) werd echter door hem niet meer voldaan.Door de moord op Willem van Oranje werd de bovengeschetste ontwikkeling abrupt afgebroken. Van een benoeming tot graaf van Holland, een titel waaraan een rijk domein verbonden was, kon niets meer komen.Willem van Oranje heeft tijdens zijn leven vele heerlijkheden en andere goederen bezeten. Hij is ook vele malen in schulden geraakt, eerst door zijn uitbundige levensstijl, later als gevolg van de strijd tegen Filips II. Het vermogen dat hij zijn erf­genamen naliet, verkeerde in erbarmelijke staat: confiscatie en oorlogsschulden hadden hun spo­ren nagelaten en door de oorlogssituatie kwamen er uit een deel van het bezit geen inkomsten bin­nen. Na vele verwikkelingen werd het vermogen verdeeld onder zijn zoons Filips Willem, Maurits en Frederik Hendrik." (194)
Trefwoorden Economische en Sociale Geschiedenis