Oorspronck

Titel Oorspronck, begin ende vervolgh der Nederlantsche Oorloghen, In XVIII boecken vvaerachtelyck en onpartijdelijck beschreven door Pieter Bor Christiaensz, Tot Leyden by Govert Basson, 1621. 2 dln. Marginalia, Registers.
Auteur Bor, Pieter Christiaensz
Jaar van uitgave 1621
Citaat "Wt het ghene in dese achthien Boecken verhaelt is, can claer ghenoech blijcken van sijn groot verstant, wijsheydt, grootmoedicheyt, ghestadicheyt ende gheduldicheyt, die hy verthoont heeft in alle sijne daden, totten lesten toe: Hy is gheweest den meest geexpermenteerden Prince in gheheel Christenheyt in saecken van State, ‘twelcke niet te verwonderen en was, aenghesien dat hy van joncx op was opghetoghen inde camer van den Keyser Carel de Vijfde wel neghen jaren langh, …" (II:fol. 423) [II: fol. 429]"Als desen Prince binnen Delf aldus verradelijck vermoort ende geschoten werde, was hy out eenenvijftich jaren elf maanden ende sesthien daghen. Hy is een Prince geweest van seer goeder natueren, hatende alle bitterheyt, van sijn jeucht af is hy die vande Religie gunstich ende toeghedaen gheweest, een groot mishaghen hebbende in alle de wreede executien, soo wel metten vyere ende metten sweerde, oft int water te versmoren, ofte te delven, ende andere dierghelijcke diemen placht te gebruycken teghen de ghene die vande Religie waren: van ghelijcken heeft hy oock gheen behaghen gehadt in de wreetheyden die de Grave van der Marck inde eerste troublen tegen de Gheestelijcke, Papen ende Monnicken ghebruyckte, hy heeft eenighe die soodanighe excessen bedreven doen straffen: (…) 'tes oock sijnen sinne noch wille niet gheweest, datmen yemant in sijn gheloof ende conscientie dwinghen ofte ondersoecken soude: de Mennonisten, Doopers ende Luytersche en heeft hy noyt willen verdruckt hebben, maer datmense in rust ende vrede soude laten, als zy hen in stillicheyt politijckelick waeren draghende, sulcx verscheyden sijne particuliere brieven connen betuyghen: ende die vande Roomsche Religie heeft hy de handt langhe tijt boven ghehouden, jae soo seer dat hy daer deur grooten haet op sijnen halse ghehaelt heeft: maer naer dat de Grave van Rennenburch soo leelijcken sijnen eedt te buyten ghegaen was, en heeft hy noyt die van de Roomsche Religie meer connen betrouwen, omdat de ghene die professie van de selve doen, den eede daer mede zy aen den Paus ende hare Religie verbonden zijn, hoogher achten, dan daer mede zy haer Vaderlandt verbonden zijn, ghelijck vele dat hebben laeten blijcken, evenwel en heeft hy noyt eenigh ondersoeck op yemants gheloove ofte conscientie toegestaen: Hy heeft selve openbare professie vande Ghereformeerde Religie ghedaen tot den eynde sijns levens, dat hem soo moortdadelijcken es benomen van soodanighen eerloosen Schelm, die die vande Roomsche Religie hen niet en schaemen voor eenen heylighen Martelaer in openbaren druck te vercondighen.” (II:fol. 424 r-v) [II: fol. 431]
Opmerking(en) 1e ed. 1595.XXZKB XXZLeiden beter editie 1595 raadplegen dig 433: http://books.google.com/books?id=du8-AAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=bor+nederlandsche+pieter&hl=nl&ei=EO1NTKGfBorFsgaxm7RG&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDEQ6AEwAg#v=onepage&q=joncx&f=false
Trefwoorden moord