Oranje en de Unie van Utrecht

Titel "Oranje en de Unie van Utrecht", in: Bijdragen voor Vaderlandsche Geschiedenis en Oudheidkunde. Verzameld en uitgegeven door Dr. P.J. Blok en Dr. N. Japikse, 's-Gravenhage: Martinus Nijhoff, 5e reeks, VII, 1920, pp. 1-15. Noten.
Auteur Blok, P.J.
Jaar van uitgave 1920
Citaat "De verhouding van prins Willem I tot de Unie van Utrecht heeft dikwijls aanleiding gegeven tot verschil van meening. In ieder geval is de indruk van onze beste geschiedkundigen reeds sedert de uitgave van Bondam's en Van de Spiegel's bundels Onuitge­geven Stukken, steeds geweest, dat graaf Johan van Nassau de eigenlijke stichter der 23 Januari 1579 te Utrecht geteekende Unie moet geacht worden, al was het dan, dat hij handelde op aanwij­zing en raad van zijn broeder. Maar men zat eenigszins verlegen met het onloochenbare feit, dat prins Willem — en onder zijn invloed ook Rennenburg maanden lang geweigerd heeft de Unie te onderteekenen of liever adhaesie daaraan te betuigen, want slechts in dezen vorm heeft de Prins ten slotte geteekend, en dan nog met voorbehoud.Die aarzeling is voornamelijk toegeschreven aan de zuiver staat­kundige overweging, dat hij, hoewel reeds sedert 1577 bezig met het voorbereiden eener nauwere aaneensluiting tusschen de gewesten benoorden de Maas ofwel „beoosten Maze" zooals men toen placht te zeggen, bij de toenemende neiging tot afval in de Waalsche ge­westen voorzichtig moest zijn met het plan tot die aaneensluiting; dat hij derhalve de Unie, waartoe hijzelf het initiatief genomen had, eigenlijk wel goedkeurde maar zijn eigen toetreding uitstelde, totdat de afval der Walen van de Generale Unie (Pacificatie van Gent) beslist zou zijn." (1)"Maar zijn voornaamste bezwaar gold de gevolgen, die uit de re­ligie-artikelen (13-15) konden voortvloeien voor de Katholieken. Nooit zouden dezen toestaan, dat afvallige geestelijken in het bezit konden blijven van de onder hun beheer staande kerkelijke goederen : „tsoude een grote alteratie maken in de religie"." (2)
Trefwoorden Unie van Utrecht Godsdienst Algemene en Politieke Geschiedenis Kerkgeschiedenis