De vuurmonden van de Zwijger

Titel "De vuurmonden van de Zwijger", in: Jaarboek en Registers van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Stad en Land van Breda "De Oranjeboom", 27, 1984, pp. 15-35. Noten, Bibliografie.  
Auteur Adriaenssen, L.F.W.
Jaar van uitgave 1984
Citaat "Het geschut van de prins was internationaal befaamd. Diverse Duitse vorsten betrokken via hem busgieters, de koning van Denemarken vroeg hem in 1563 om een goede busmaker. Aan deze glorie kwam ten enenmale een einde bij het begin van de opstand tegen Spanje. Eerst verloor Oranje de stukken die hij geleend had aan de Grote Geus te Vianen. Over deze vrien­dendienst had de landvoogdes zich overigens zeer geërgerd." (20)"Oranje bekloeg zich in zijn apologie (1581) bitter over de diefstal van zijn artillerie: Men siet op veel plaetsen hier te lande de stucken geschuts met de wapenen van Hongheryen (... ); van den welcken stucken sommighe uut onsen buyre van Breda ons sijn geweldelick ontvoert worden by den Hertoghe van Alve, doe hy in desen landen was tyranniserende: ende sommighe sijn deer noch ghebleven. Hij liet nu zijn familiezilver munten en schafte zich nieuwe kanonnen aan. Medio augustus 1568 zou zijn leger volgens een Spaanse spion 24 grote en 60 kleine stukken tellen. De campagne in Brabant mislukte en de prins failleerde na een half miljoen in de zaak van de opstand te hebben geïnvesteerd." (22)"Ongetwijfeld is de grote hoeveelheid kanonnen in eigen bezit voor de Zwijger politiek en militair voordelig geweest, maar het belang ervan mag niet worden overschat. In het begin van de opstand heeft de artillerie maar een tamelijk bescheiden rol gespeeld, tijdgenoten verbaasden zich erover. Pas in de jaren 1580 kwam er een zekere kentering; een voorbeeld daarvan is de verdediging van Antwerpen in 1584-85, dat beschikte over een superieur artilleriepark, gedeeltelijk afkomstig uit het Bredase arsenaal van Oranje. Pas in de jaren '90 beschikten de opstandelingen over grotere hoeveelheden: hun kanongieterijen te Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Deventer, Kampen, Groningen en Middelburg zorgden met de verhoogde import voor een bevredigde behoefte aan groffe politieke moordwapens." (28)
Trefwoorden Militaire Geschiedenis